Պացիենտների համար

Լյարդի կիստան բարորակ գոյացություն է, որը տեղակայվում է լյարդի ներսում կամ նրա մակերեսին: Հաճախ այն պատահաբար է հայտնաբերվում՝ այլ նպատակով իրականացված որովայնի ՈՒՁՀ կամ ՀՏ ժամանակ:

Կիստան հեղուկով կամ դոնդողանման թանձր պարունակությամբ լցված և փափուկ հյուսվածքով պատված պարկ է:

Պարունակության գույնը կարող է լինել թափանցիկից մինչև մուգ կանաչ: Գույնի արտահայտվածությունն ուղիղ համեմատական է զանգվածի թանձրությանը:

Գոյացության չափերը կարող են տատանվել մի քանի մմ-ից մինչև 20 սմ տրամագծի սահմաններում: Կիստայի չափը կախված է մի քանի պատճառից, առաջին հերթին, կարևոր է նրա «տարիքը»: Սկզբնական շրջանում այն կարող է լինել շատ փոքր, բայց տարբեր գործոնների ազդեցությամբ աստիճանաբար աճում է:

Մեծ դեր ունի նաև առաջացման մեխանիզմը, քանի որ որոշ կիստաներ հենց սկզբում արագ՝ մի քանի շաբաթվա ընթացքում, մեծ չափերի են հասնում: Հաջորդ ոչ պակաս կարևոր գործոնը նրա տեղակայումն է:

Փոքր կիստաներն, ինքնին, լուրջ վտանգ չեն ներկայացնում: Հնարավոր է բուժառուի ամբողջ կյանքում դրանք չանհանգստացնեն և չհայտնաբերվեն: Սակայն ժամանակին հայտնաբերումը խիստ կարևոր է, քանի որ հնարավորություն է տալիս խուսափել կիստայի ոչ բարենպաստ ելքից և բարդություններից: Ժամանակին հայտնաբերման դեպքում հնարավոր է արդյունքի հասնել ընդամենը միայն դեղորայքային բուժմամբ, այլապես հարկ է լինում դիմել վիրահատության և կիստայի լիարժեք հեռացման:

Լյարդի կիստայի տեսակները

Լյարդային բջիջները բարդ դասակարգում ունեն: Կիստաների տարբերակման կարևոր միջոցը նրանց նախ՝ կեղծի և իրականի բաժանելն է:

Իրական կիստաներ

Իրական կիստաները բնածին են և տարբերվում են էպիթելի ներսում առկա ծածկույթով: Իրենց հերթին, իրական կիստաները՝ ըստ կիստայի մորֆոլոգիական առանձնահատկությունների, բաժանվում են մի քանի տեսակի․ ռետենցիոն, հասարակ, դերմոիդ, բազմախոռոչային:

Կեղծ կիստաները կարող են զարգանալ կյանքի ընթացքում: Պատճառներից են՝ տարած վիրահատությունները, վնասվածքները, բորբոքումները, որոնց հետևանքով լյարդի հյուսվածքում փոփոխություններ են տեղի ունենում և նպաստում հեղուկային կիստայի առաջացմանը:

Կիստաները կարող են ունենալ մի քանի խոռոչներ, որից ելնելով, տարբերում են միայնակ և բազմախոռոչային կիստաներ: 

Գոյություն ունի նաև պոլիկիստոզ տարբերակ, երբ լյարդի տարբեր հատվածներում զարգանում են մի քանի կիստաներ:

Տարբերում են նաև պարազիտար (էխինակոկոզ) և ոչ պարազիտար կիստաներ: Հանդիպում են նաև ալվեոկոկային կիստաներ, որոնք առաջանում են կիստայի հելմինթներով ախտահարման արդյունքում, լյարդի բիլիար և խոլանգիոգեն  կիստաներ:

Ախտորոշումը

Լյարդի կիստաների կասկածի դեպքում իրականացվում են հետևյալ հետազոտությունները․

որովայնի ՄՌՏ,
որովայնի ՀՏ,
որովայնի օրգանների ՈՒՁՀ,
լյարդի կիստայի պունկցիա։

Բուժումը

Եթե կիստան հայտնաբերվել է որևէ հետազոտության ժամանակ, անհրաժեշտ է.

• պահպանել հատուկ սննդակարգ,
• կատարել լյարդի տվյալ հատվածի ռեզեկցիա,
• հնարավոր է լյարդի ամբողջական հեռացում՝ հետագա իմպլանտացիայի իրականացմամբ,
• վիրահատական միջամտությամբ կիստայի էնուկլեացիա,
• գոյացության պատերի հեռացում՝ ֆենեստրացիոն լապարասկոպիայի օգնությամբ,
• վիրաբուժական պալիատիվ միջոցների օգտագործում՝ դրենավորում, մարսուպիալիզացիա,
• դեղորայքային պահպանողական թերապիա՝ վիրահատությունից հետո։