Պացիենտների համար

Զարկերակային հիպերտենզիան /ԶՀ/ 140/90 մմ. սնդ․ սյուն և ավելի զարկերակային ճնշման բարձրացումն է:

Այս վիճակի տեսակներից մեկը էսենցիալ հիպերտենզիան է /հիպերտոնիկ հիվանդությունը/, որը հանդիպում է ախտանիշի 95 տոկոս դեպքերում: Ախտորոշումը դրվում է նրա երկրորդային բնույթը ժխտելուց հետո: Հիմնական մորֆոլոգիական խանգարումներն արտահայտվում են սրտում և անոթներում:

Հիպերտոնիկ հիվանդությունից բացի տարբերում են արտերիալ հիպերտենզիայի սիմպտոմատիկ ձևերը՝ երիկամային, էնդոկրին, նյարդաբանական: Արյան ճնշման բարձրացմանը կարող են նպաստել որոշակի դեղեր, հորմոնալ ֆոնի փոփոխությունը
հղիության ընթացքում, ուժեղ սթրեսը:

Զարկերակային ճնշման /ԶՃ/ ցուցանիշները /նորմայում 120/80 մմ. սնդ. սյուն/ փոփոխվում են օրվա ընթացքում: Դրանք կախված են անհատի անոթային համակարգի յուրահատկություններից, կյանքի բնույթից, տարիքից, ուղեկցող հիվանդության ծանրությունից:

Այդ պատճառով ցուցանիշները միշտ չեն համապատասխանում նորմային:

Ֆիզիկական ակտիվության, սթրեսային գործոնի դեպքում ևս դրանք բարձրանում են:

Երբեմն խոսքը  սիրտ-անոթային համակարգի դիսֆունկցիայի մասին է, երբ համապատասխան պատասխան չի ձևավորվում անբարենպաստ ազդեցություններին:

Պետք է դիմել բժշկի, եթե մեկ ամսվա ընթացքում դիտվում է ԶՃ-ի կայուն բարձրացում սկսած 140-90 մմ. սնդ. սյունից, երբ կա նաև ցավ քունքերում, գլխապտույտ, սև կետեր աչքերի առաջ:

Զարկերակային գերճնշման ախտանշանները

Ախտանշանները մեծ մասամբ աննկատ են մնում, և բարձր ճնշումը հայտնաբերվում է չափելիս:

Բայց կարող են լինել նաև հետևյալ ախտանիշները.

• Ցավ գլխի տարբեր հատվածներում․ հաճախ նշում են ճնշող ցավ քունքերում,
• Դեմքի կարմրություն մազանոթների լայնացմամբ,
• Տաքության զգացում՝ դեպի գլուխ արյան հոսքով պայմանավորված,
• Գլխապտույտ, տեսողության վատացում, աղմուկ ականջներում։

Պատճառները

Գոյություն ունեն մի քանի պաթոլոգիական մեխանիզմներ.

• Մկանների կողմից մեծ քանակի թթվածնի յուրացման անհրաժեշտությունը ֆիզիկական ակտիվության ֆոնին: Սիրտն այդ ժամանակ աշխատում է ավելի ակտիվ՝ բավարար թթվածին հասցնելու համար:
• Սթրեսի ժամանակ մակերիկամներն արտադրում են մեծ քանակությամբ ադրենալին, որն առաջացնում է անոթների սպազմ և ԶՃ բարձացում:
• Ռենին ֆերմենտը և ալդոստերոն հորմոնը առաջացնում են անոթների նեղացում և բարձրացնում ԶՃ-ն: Այս մեխանիզմը բնորոշ է երիկամային ախտաբանությանը, թունավորումներին:
• Տարիքի հետ անոթի պատերը կորցնում են իրենց առաձգականությունը, որը թույլ չի տալիս օրգանիզմին հարմարվել տարբեր ինտենսիվության պուլսային ալիքներին:

Նպաստող գործոնները․

• Մկանային գերծանրաբեռնվածություն,
• Արտահայտված հուզական լարվածություն,
• Որոշ դեղերի երկարատև օգտագործում,
• Կոֆեին պարունակող մթերքի կանոնավոր օգտագործում,
• Երիկամների հիվանդություններ,
• Թոքային խնդիրները։

Ախտորոշումը

Անամնեզի մանրամասն հավաքում, ճնշման որոշում և գնահատում 24 ժամվա ընթացքում՝ օրվա մոնիթորինգ, արյան ընդհանուր և բիոքիմիական հետազոտություն, էլեկտրասրտագրություն, սրտի և երիկամների ՈՒՁ հետազոտություն, հորմոնալ ֆոնի հետազոտություն:

Բուժումը

Բուժումը պետք է սկսել կյանքի ռեժիմը, սնունդը կարգավորելով: Սննդակարգում պետք է գերակշռեն մրգերը, բանջարեղենը, պետք է սահմանափակել ճարպոտ, արագ սնունդը, քչացնել աղի օգտագործումը, հետևել լիարժեք հանգստին, քնին, մարզվել:

Եթե երկու ամսում ոչինչ չի փոխվում, արդեն ախտորոշվում է  հիպերտոնիկ հիվանդություն:

Այդ դեպքում ընտրվում է բուժման պլան, նշանակվում են հիպոտենզիվ դեղամիջոցներ, հետազոտությունների հիման վրա նշանակվում են նաև հիպոլիպիդեմիկ դեղեր /խոլեսթերինն իջեցնող/, մետաբոլիկ բուժում սրտի մկանների և անոթների ամրացման համար: