«Արմենիա» բժշկական կենտրոն
Տեղեկատու.+374 10 318 190
Ընդունարան. 81 03, 88 44

Պացիենտների համար

Աուտիզմ

Աուտիզմ

Աուտիզմը՝ աուտիկ խանգարումների սպեկտորը (ԱԽՍ) զարգացման նյարդաբանակն խանգարում է, որն ազդում է մարդու սոցիալականացման, շփման և պահվածքի վրա:

 

Աուտիզմով հիվանդների մոտ դիտվում են.

 

  • մարդկանց հետ շփման և փոխհարաբերությունների խնդիրներ,
  • սահմանափակ հետաքրքրություններ,
  • ախտանշաններ, որոնք խանգարում են դպրոցում, աշխատավայրում և կյանքի այլ ոլորտնորում մարդու նորմալ գործունեությանը:

 

Սովորաբար, այն պահպանվում է ամբողջ կյանքում: Միայն անհրաժեշտ օգնության պայմաններում նրա արտահայտվածությունը տարիքի հետ թուլանում է: Նրանք կարողանում են սովորել, աշխատել, ոմանք կարիք ունեն մշտական խնամքի և հսկողության:

 

Այս խանգարումը հաճախ ուղեկցվում է այլ խանգարումներով՝ հիպերակտիվությամբ, գրգռվածությամբ, տագնապով, ալերգիաներով, մարսողական համակարգի և քնի խնդիրներով: Ավելի ծանր խանգարումներն են մտավոր թերզարգացումը և էպիլեպսիան:

 

Հիմնական պատճառները դեռևս բացահայտված չեն, սակայն հնարավոր ռիսկի գործոններ են.

 

  • գենետիկ նախատրամադրվածությունը,
  • ծննդաբերության ժամանակ տարած բարդությունները,
  • ներարգանդային վարակները,
  • տոքսինների ազդեցությունը նախքան ծննդաբերությունը և դրանից հետո,
  • տուբերոզ սկլերոզը, փխրուն X քրոմոսոմի համախտանիշը, ֆենիլկետոնուրիան, Ռետի և Անգելմանի համախտանիշները:

 

Աուտիկ խանգարումների սպեկտորը բնորոշ է բոլոր էթնիկ, ռասային և այլ խմբերին: Հավանաբար, դրանք եղել են միշտ, սակայն վերջին տարիներին այդ քանակը նկատելիորեն աճել է: Աուտիզմը տղաների մոտ չորս անգամ ավելի հաճախ է արտահայտվում, քան` աղջիկների:

 

Ախտորոշումը

 

Ախտորոշումը հնարավոր է 1- 1,5 տաեկանից, բայց առավել դյուրին է 4-6 տարեկանում:

 

Ախտորոշման դժվարությունը աուտիզմի արտահայտման բազմազանությունն է: Որքան լավ է ընթանում երեխայի զարգացումը, այնքան ավելի դժվար է նկատել այն:

 

Պետք է ուշադրություն դարձնել հետևյալ նշանների վրա.

 

  • իր անվանը ռեակցիայի բացակայություն կամ թույլ ռեակցիա,
  • 14-16 ամսականում` ժեստերի բացակայություն,
  • 16-18 ամսականում` առանձին բառերի, 2 տարեկանում` բառակազմությունների բացակայություն,
  • մինչ այդ իմացած լեզուների կամ սոցիալական ունակությունների կորուստ,
  • տեսողական վատ կոնտակտ,
  • ժպիտի կամ պատասխան հուզական ռեակցիայի բացակայություն:

 

Ավելի ուշ նշաններից են.

 

  • մշտապես կրկնվող շարժումներ,
  • զրույց սկսելու կամ այն շարունակելու դժվարություն,
  • երևակայության պակաս,
  • նույն բառերի անվերջ կրկնություն,
  • տագնապ` սովորական ռեժիմի չնչին խախտման դեպքում:

 

Եթե աուտիզմ ախտորոշումը դրվում է մեծ տարիքում, կարգավորման մոտեցումները կախված են խնդրի արտահայտվածությունից:

 

Այն կարող է հանդիպել մեծահասակների մոտ, որոնք միշտ ունեցել են շփման դժվարություններ: Նրանք հաճախ ունենում են տագնապային և դեպրեսիվ խանգարումներ:

 

Ամբողջովին բուժել ԱԽՍ-ը, հնարավոր չէ, կարելի է թեթևացնել վիճակը: Այն քրոնիկ խանգարում է, որը պահանջում է մշտական բուժում և հսկողություն` հատկապես հոգեթերապևտների կողմից:

09.05.2022